Chính sách dữ liệu nghiên cứu
1. Mục đích
Chính sách này quy định về khả năng chia sẻ dữ liệu, lưu giữ dữ liệu, khả năng tái tạo, tính minh bạch, các hạn chế về đạo đức, chia sẻ mã nguồn và sử dụng có trách nhiệm dữ liệu nghiên cứu trong các bản thảo gửi đến Tạp chí Khoa học Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh - Kỹ thuật và Công nghệ.
2. Tuyên bố về khả năng chia sẻ dữ liệu
Tác giả nên cung cấp tuyên bố về khả năng chia sẻ dữ liệu khi phù hợp.
Tuyên bố này cần nêu rõ:
- dữ liệu có sẵn hay không;
- nơi lưu trữ dữ liệu;
- điều kiện truy cập;
- các hạn chế;
- lý do không thể chia sẻ nếu có;
- khả năng chia sẻ mã nguồn, bảng hỏi, quy trình thực hiện hoặc tài liệu bổ sung.
Chính sách đạo đức hiện hành đã yêu cầu tác giả nêu rõ dữ liệu, mã nguồn, phụ lục hoặc tài liệu bổ sung có sẵn hay không, nơi lưu trữ, điều kiện truy cập và lý do không thể chia sẻ nếu có.
3. Lưu giữ dữ liệu
Tác giả chịu trách nhiệm lưu giữ dữ liệu gốc, công cụ khảo sát, mã nguồn, hồ sơ thí nghiệm, tài liệu phê duyệt đạo đức và các tài liệu liên quan trong một khoảng thời gian hợp lý sau khi xuất bản.
Chính sách đạo đức hiện hành đã quy định rằng tác giả phải lưu giữ đủ dữ liệu để xác minh kết quả nghiên cứu, cung cấp dữ liệu khi có yêu cầu hợp lý hoặc giải thích lý do không thể cung cấp.
4. Dữ liệu hạn chế truy cập
Dữ liệu có thể bị hạn chế chia sẻ khi việc công bố vi phạm:
- quyền riêng tư;
- nghĩa vụ bảo mật;
- bí mật thương mại;
- nghĩa vụ pháp lý;
- phê duyệt đạo đức nghiên cứu;
- an ninh quốc gia hoặc an toàn công cộng;
- điều khoản cấp phép của bên thứ ba.
5. Người tham gia nghiên cứu và dữ liệu nhạy cảm
Đối với nghiên cứu có sự tham gia của con người, dữ liệu cá nhân hoặc thông tin nhạy cảm, tác giả phải tuân thủ:
- yêu cầu phê duyệt đạo đức;
- đồng thuận tham gia;
- ẩn danh hóa hoặc mã hóa danh tính;
- bảo vệ quyền riêng tư;
- thu thập dữ liệu tối thiểu cần thiết;
- lưu trữ an toàn.
6. Dữ liệu thứ cấp, AI và nguồn dữ liệu số
Khi sử dụng dữ liệu thứ cấp, dữ liệu số, dữ liệu mạng xã hội, dữ liệu do AI tạo ra hoặc bộ dữ liệu công khai, tác giả phải tôn trọng:
- điều khoản cấp phép;
- quyền riêng tư;
- điều khoản sử dụng của nền tảng;
- quyền sở hữu trí tuệ;
- yêu cầu phê duyệt đạo đức;
- nguồn gốc và tính minh bạch của dữ liệu.
Chính sách đạo đức hiện hành đã quy định việc sử dụng dữ liệu thứ cấp phải tôn trọng điều khoản cấp phép, quyền riêng tư, sở hữu trí tuệ và điều khoản sử dụng.
7. Khả năng chia sẻ mã nguồn
Khi mã nguồn là yếu tố thiết yếu để xác minh kết quả nghiên cứu, tác giả nên công khai mã nguồn trong phạm vi cho phép về mặt pháp lý và đạo đức.
8. Sai phạm dữ liệu
Vi phạm về dữ liệu bao gồm:
- bịa đặt dữ liệu;
- làm giả dữ liệu;
- báo cáo có chọn lọc;
- chỉ trích dẫn kết quả có lợi (cherry-picking);
- chỉnh sửa hình ảnh trái phép;
- dữ liệu không thể xác minh;
- tái sử dụng trái phép;
- dữ liệu tổng hợp không được khai báo;
- dữ liệu giả mạo do AI tạo ra.
Các biện pháp xử lý có thể bao gồm yêu cầu cung cấp dữ liệu, sửa lỗi, thông báo quan ngại, từ chối bản thảo hoặc rút bài.
Chính sách này cần được hiểu và áp dụng cùng với:
- Chính sách đạo đức xuất bản & liêm chính nghiên cứu;
- Chính sách quản trị AI;
- Chính sách sửa lỗi, rút bài và hậu kiểm;
- Chính sách nộp bài;
- Chính sách bản quyền và cấp phép;
- Chính sách bảo mật dữ liệu nghiên cứu.
Thông tin chính sách