Chính sách đạo đức xuất bản và liêm chính nghiên cứu

1. MỤC ĐÍCH, PHẠM VI VÀ NGUYÊN TẮC NỀN TẢNG

1.1. Mục đích

Tạp chí Khoa học Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh - Khoa học Xã hội ban hành chính sách đạo đức xuất bản và liêm chính nghiên cứu nhằm thiết lập khuôn khổ quản trị thống nhất về đạo đức xuất bản học thuật, liêm chính biên tập, minh bạch nghiên cứu, phản biện khoa học có trách nhiệm, hậu kiểm sau xuất bản và xử lý sai phạm học thuật trong toàn bộ hệ thống các tạp chí và chuyên mục thuộc Tạp chí.

Chính sách này hướng tới:

  • bảo vệ liêm chính nghiên cứu và độ tin cậy học thuật;
  • bảo vệ tính toàn vẹn của hồ sơ khoa học;
  • bảo đảm độc lập biên tập và công bằng thủ tục;
  • thúc đẩy tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và chuẩn mực đạo đức;
  • tăng cường niềm tin xã hội đối với truyền thông khoa học;
  • đáp ứng yêu cầu của các hệ thống chỉ mục và xuất bản quốc tế;
  • bảo đảm Tạp chí phù hợp với thông lệ quốc tế tốt nhất trong xuất bản học thuật.

1.2. Phạm vi áp dụng

Chính sách này được áp dụng cho toàn bộ vòng đời xuất bản học thuật, bao gồm:

  • giai đoạn trước khi nộp bài;
  • nộp bản thảo;
  • sơ duyệt biên tập;
  • phản biện khoa học;
  • chỉnh sửa và nộp lại;
  • quyết định biên tập;
  • xuất bản và sản xuất ấn phẩm;
  • quản lý siêu dữ liệu và chỉ mục;
  • hậu kiểm và điều tra sau xuất bản.

Chính sách này áp dụng đối với:

  • tác giả và đồng tác giả;
  • tác giả liên hệ;
  • Biên tập viên;
  • Biên tập viên khách mời;
  • thành viên Hội đồng Biên tập;
  • phản biện viên;
  • nhân sự tòa soạn;
  • bộ phận quản lý tạp chí;
  • bộ phận hỗ trợ kỹ thuật;
  • cơ sở nghiên cứu;
  • nhà tài trợ;
  • các bên thứ ba tham gia quy trình xuất bản.

1.3. Chuẩn mực quốc tế và nguyên tắc tuân thủ

Tạp chí xây dựng và áp dụng chính sách này phù hợp với:

1.4. Nguyên tắc nền tảng

Tạp chí hoạt động trên cơ sở các nguyên tắc nền tảng sau:

1.4.1. Trung thực học thuật và chính xác trong công bố. Kết quả nghiên cứu, dữ liệu, phân tích và diễn giải phải được trình bày chính xác, trung thực và minh bạch.

1.4.2. Liêm chính nghiên cứu và trách nhiệm giải trình. Mọi chủ thể tham gia quy trình xuất bản có trách nhiệm duy trì liêm chính học thuật và hợp tác với cơ chế giám sát đạo đức khi cần thiết.

1.4.3. Độc lập biên tập. Các quyết định biên tập phải được đưa ra một cách độc lập và không chịu bất kỳ tác động không chính đáng nào..

1.4.4. Công bằng và minh bạch. Mọi bản thảo và các trường hợp về đạo đức phải được xử lý công bằng, khách quan, nhất quán và không phân biệt đối xử.

1.4.5. Minh bạch và khai báo. Xung đột lợi ích, tài trợ, việc sử dụng AI, hạn chế dữ liệu và phê duyệt đạo đức phải được khai báo đầy đủ và phù hợp.

1.4.6. Bảo mật và bảo vệ dữ liệu. Thông tin bảo mật phát sinh trong quy trình biên tập và phản biện phải được bảo vệ và chỉ sử dụng cho mục đích học thuật hợp pháp.

1.4.7. Bảo vệ hồ sơ khoa học. Tạp chí cam kết duy trì tính toàn vẹn, tính ổn định, độ tin cậy và khả năng truy vết của hồ sơ khoa học.

2. KHUNG QUẢN TRỊ ĐẠO ĐỨC XUẤT BẢN

2.1. Cơ cấu quản trị

Tạp chí vận hành theo mô hình quản trị biên tập đa tầng nhằm bảo đảm:

  • độc lập biên tập;
  • kiểm soát chất lượng học thuật;
  • trách nhiệm đạo đức;
  • minh bạch trong ra quyết định;
  • tính nhất quán giữa các tạp chí và chuyên mục.

Cơ cấu quản trị bao gồm:

  1. Hội đồng Biên tập HCMCOUJS;
  2. Tổng Biên tập các tạp chí chuyên ngành;
  3. Ban biên tập;
  4. Văn phòng Tòa soạn;
  5. Thư ký Quản lý Biên tập;
  6. Phó Biên tập viên;
  7. Biên tập viên chuyên mục;
  8. cơ quan/bộ phận phụ trách đạo đức;
  9. các đơn vị hỗ trợ kỹ thuật và hành chính.

2.2. Độc lập biên tập

Quyết định biên tập không bị ảnh hưởng bởi:

  • áp lực tổ chức;
  • lợi ích chính trị;
  • lợi ích thương mại;
  • tài trợ;
  • quảng cáo;
  • quan hệ cá nhân;
  • thao túng trích dẫn;
  • can thiệp bên ngoài.

Quyết định biên tập chỉ được dựa trên:

  • giá trị học thuật;
  • chất lượng phương pháp nghiên cứu;
  • mức độ tuân thủ đạo đức;
  • sự phù hợp với mục đích, phạm vi Tạp chí;
  • kết quả phản biện;
  • các yếu tố liên quan đến liêm chính nghiên cứu.

3. KHUNG LIÊM CHÍNH NGHIÊN CỨU

3.1. Nguyên tắc chung về liêm chính nghiên cứu

Tạp chí yêu cầu mọi chủ thể tham gia xuất bản học thuật tuân thủ:

  • tính nguyên gốc;
  • tính minh bạch;
  • trách nhiệm giải trình;
  • khả năng kiểm chứng khi phù hợp;
  • tư cách tác giả có trách nhiệm;
  • quản lý dữ liệu có đạo đức;
  • sử dụng AI có trách nhiệm;
  • trích dẫn và ghi nhận nguồn phù hợp.

3.2. Các hình thức sai phạm xuất bản

Sai phạm xuất bản bao gồm nhưng không giới hạn:

  • đạo văn;
  • tự đạo văn;
  • nộp bài đồng thời;
  • công bố trùng lặp;
  • ngụy tạo dữ liệu;
  • xuyên tạc dữ liệu;
  • thao túng hình ảnh;
  • sai phạm tư cách tác giả;
  • phản biện giả;
  • thao túng trích dẫn;
  • bài báo thuộc cơ sở sản xuất bài báo gian lận (paper mills);
  • lạm dụng AI;
  • che giấu xung đột lợi ích;
  • vi phạm đạo đức nghiên cứu trên người hoặc động vật.

3.3. Nguyên tắc đánh giá tương đồng nội dung

Kết quả kiểm tra tương đồng chỉ là chỉ báo cần được biên tập viên đánh giá chuyên môn và không tự động đồng nghĩa với hành vi sai phạm.

Việc đánh giá phải xem xét:

  • bối cảnh;
  • trích dẫn hợp lệ;
  • tài liệu tham khảo;
  • mô tả phương pháp;
  • thuật ngữ pháp lý;
  • diễn đạt chuẩn hóa;
  • đặc thù chuyên ngành.

4. GIÁM SÁT ĐẠO ĐỨC XUẤT BẢN

4.1. Trách nhiệm giám sát đạo đức

Tạp chí duy trì các cơ chế nội bộ nhằm:

  • phát hiện sai phạm xuất bản;
  • điều tra nghi vấn đạo đức;
  • quản lý rủi ro liêm chính nghiên cứu;
  • điều phối hậu kiểm sau xuất bản;
  • bảo vệ người cung cấp thông tin thiện chí;
  • lưu trữ hồ sơ và kiểm chứng.

4.2. Hợp tác với cơ quan, tổ chức

Khi cần thiết, Tạp chí có thể liên hệ:

  • trường đại học;
  • tổ chức nghiên cứu;
  • cơ quan tài trợ;
  • hội đồng đạo đức;
  • tổ chức nghề nghiệp;
  • cơ quan có thẩm quyền.

Việc phối hợp có thể được thực hiện trong các trường hợp:

  • sai phạm nghiêm trọng;
  • ngụy tạo dữ liệu;
  • tranh chấp về tư cách tác giả;
  • paper mills;
  • giả mạo danh tính;
  • vi phạm đạo đức nghiên cứu.

5. QUẢN TRỊ ĐẠO ĐỨC SAU XUẤT BẢN

5.1. Bảo vệ hồ sơ khoa học

Tạp chí công nhận Published Version of Record là hồ sơ khoa học chính thức có giá trị tham chiếu.

Khi phát sinh vấn đề sau xuất bản, Tạp chí có thể áp dụng các biện pháp hậu kiểm phù hợp.

5.2. Các biện pháp hậu kiểm

Các biện pháp hậu kiểm có thể bao gồm:

  • correction (sửa lỗi học thuật hoặc kỹ thuật);
  • erratum (đính chính lỗi do Tòa soạn);
  • corrigendum (đính chính lỗi do tác giả);
  • editorial note (ghi chú biên tập);
  • expression of concern (thông báo quan ngại);
  • retraction (rút bài);
  • republication where appropriate (tái công bố khi phù hợp).

Quy trình chi tiết được quy định tại:

6. HỆ THỐNG CHÍNH SÁCH LIÊN KẾT

Chính sách khung này được diễn giải và áp dụng cùng với các chính sách sau của Tạp chí:

Trong trường hợp có sự khác biệt trong diễn giải, cách hiểu bảo vệ tốt nhất liêm chính nghiên cứu, độc lập biên tập và độ tin cậy của hồ sơ khoa học sẽ được ưu tiên áp dụng.

7. TỔ CHỨC THỰC HIỆN, RÀ SOÁT VÀ SỬA ĐỔI

7.1. Hiệu lực

Chính sách này có hiệu lực kể từ ngày được Tạp chí phê duyệt và công bố chính thức.

7.2. Rà soát định kỳ

Chính sách này được rà soát định kỳ, thông thường tối thiểu mỗi năm một lần hoặc khi có thay đổi quan trọng liên quan:

  • chuẩn mực đạo đức quốc tế;
  • yêu cầu của hệ thống chỉ mục;
  • công nghệ xuất bản;
  • quản trị AI;
  • pháp luật Việt Nam;
  • nhu cầu quản trị nội bộ.

7.3. Phiên bản chính thức và minh bạch

Phiên bản chính thức và cập nhật gần nhất của chính sách này được công bố trên website và hệ thống quản lý tạp chí chính thức của Tạp chí.

 

Thông tin chính sách

Mục

Nội dung

Chủ sở hữu

Hội đồng Biên tập HCMCOUJS

Phê duyệt bởi

Hội đồng Biên tập HCMCOUJS

Phiên bản

3.0

Ngày hiệu lực

08-2026

Chu kỳ xem xét

Hằng năm