Đối vật hóa tài sản mã hóa: Khung phân loại và gợi ý áp dụng Bộ luật Dân sự
Các tác giả
-
Nguyễn Minh Đức
clone220052003@gmail.com
Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Namhttps://orcid.org/0009-0002-2112-4486
DOI:
10.46223/HCMCOUJS.soci.vi.21.2.5184.2026Từ khóa:
Bộ luật Dân sự 2015; kiểm soát; quyền tài sản; tài sản mã hóa; tài sản số gốc chuỗiTóm tắt
Bài viết phân tích đặc tính kỹ thuật và pháp lý của tài sản mã hóa trên nền so sánh pháp luật quốc tế, đồng thời định vị chúng trong khung Luật Công nghiệp Công nghệ số 2025 và Bộ Luật Dân Sự (BLDS) 2015. Từ đó, bài viết kiến nghị nhận diện phân nhóm quyền tài sản mang tính đối vật theo chức năng cho tài sản số gốc chuỗi (native on-chain); còn token đại diện cho quyền yêu cầu đối với các tổ chức phát hành hoặc trung gian (IOU-like token) hoặc các đối tượng thuộc diện loại trừ theo luật chuyên ngành sẽ được xử lý theo quan hệ đối nhân hoặc nằm ngoài phạm vi điều chỉnh. Bài viết đề xuất nghị định/hướng dẫn: (i) định nghĩa “kiểm soát” như thước đo chiếm hữu số; (ii) lập bản đồ hệ quả cho hai nhánh đối vật/đối nhân; và (iii) đặt tiêu chuẩn chứng cứ kỹ thuật số, định giá, thi hành án. Mục tiêu là bảo đảm quyền, giảm chi phí giao dịch và giữ trung lập công nghệ. Về phương pháp, bài viết sử dụng phương pháp phân tích quy phạm đối với BLDS 2015 và Luật Công nghiệp Công nghệ số 2025; kết hợp so sánh pháp luật với một số tài liệu quốc tế và khảo cứu một số bản án/vụ việc tại Việt Nam liên quan đến Tether (USDT) và Bitcoin để kiểm nghiệm tính vận dụng của khung phân loại dựa trên cấu trúc nắm giữ và cơ chế kiểm soát.
Tải xuống
Dữ liệu tải xuống chưa có sẵn.Tài liệu tham khảo
Armstrong DLW GmbH v Winnington Networks Ltd, [2012] EWHC 10 (Ch). https://www.bailii.org/ew/cases/EWHC/Ch/2012/10.html
Bộ Công Thương. (2023). Báo cáo Logistics Việt Nam 2023 [Vietnam logistics report 2023]. NXB Công Thương.
Chính phủ. (2022). Nghị định số 06/2022/NĐ-CP ngày 07 tháng 01 năm 2022 quy định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn [Decree No. 06/2022/ND-CP dated January 07, 2022 on greenhouse gas emissions reduction and ozone layer protection]. https://vanban.chinhphu.vn/?pageid=27160&docid=205051
Cutts, T. (2019). Crypto-property? Response to public consultation by the UKJT of the LawTech Delivery Panel. SSRN Electronic Journal. https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3406736
Dao, T. K. (2026). Pháp luật về thị trường tài sản mã hoá: Kinh nghiệm từ Hoa Kỳ, Liên minh Châu Âu và gợi mở cho Việt Nam [Laws on crypto-asset markets: Experience from the United States, the European Union and suggestions for Vietnam]. Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp. https://lapphap.vn/Pages/tintuc/tinchitiet.aspx?tintucid=212109
Do, V. D. (2016). Bình luận khoa học những điểm mới của Bộ luật Dân sự năm 2015 [Scientific commentary on the new features of the 2015 Civil Code]. NXB Hồng Đức.
Fox, D. (2022). Digital assets as transactional power. Edinburgh Private Law Blog. https://blogs.ed.ac.uk/private-law/2022/01/20/digital-assets-as-transactional-power/
Gullifer, L., & Hay, R. (2020). How final is final? Settlement finality, blockchains and DLT. Journal of International Banking and Financial Law. https://www.law.cam.ac.uk/publications/281171
Justia. (2024). In Re: Celsius Network LLC, No. 1:2024cv02063 - Document 8 (S.D.N.Y. 2024). https://law.justia.com/cases/federal/district-courts/new york/nysdce/1:2024cv02063/617846/8/
Krima, S., Hedberg, T., & Barnard Feeney, A. (2019). Securing the digital threat for smart manufacturing: A reference model for blockchain-based product data traceability (NIST Advanced Manufacturing Series 300-6). National Institute of Standards and Technology. https://doi.org/10.6028/NIST.AMS.300-6
Law Commission. (2023). Digital assets: Final report (Law Com No 412, HC 1486). https://www.lawcom.gov.uk/project/digital-assets
Le, H. T. (2021). Nhận diện tiền mã hóa, pháp luật Việt Nam về tiền mã hóa [Identifying crypto-assets, Vietnamese laws on crypto-assets]. Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp. https://lapphap.vn/Pages/tintuc/tinchitiet.aspx?tintucid=210822
Le, T. L. (2023). Quyền chiếm hữu theo Bộ luật Dân sự năm 2015 và hướng hoàn thiện [The right of possession under the 2015 Civil Code and directions for improvement]. Dân chủ & Pháp luật. https://danchuphapluat.vn/quyen-chiem-huu-theo-bo-luat-dan-su-nam-2015-va-huong-hoan-thien-4192.html
Nakamoto, S. (2008). Bitcoin: A peer-to-peer electronic cash system. SSRN Electronic Journal. https://doi.org/10.2139/ssrn.3440802
Nguyen, H. H. N. (2023). Kinh nghiệm pháp luật Nhật Bản về tài sản ảo và một số khuyến nghị cho Việt Nam [Japanese legal experience on virtual assets and some recommendations for Vietnam]. Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp. https://lapphap.vn/Pages/tintuc/tinchitiet.aspx?tintucid=211568
Nguyen, N. D. (2010). Một số vấn đề về quyền tài sản và hướng hoàn thiện [Some issues regarding property rights and directions for improvement]. Tạp chí Khoa học Pháp lý.
Nguyen, T. B., Nguyen, V. H. T., Pham, H., Nguyen, C. T., & Pham, T. A. T. (2023). Are the stabilities of stablecoins connected? Journal of Industrial and Business Economics, 50(3), 515-525. https://doi.org/10.1007/s40812-022-00207-3
Nguyen, T. P. H. (2025). Cryptocurrency as property: Inconsistent judgments and the need for a positive policy in Vietnam. Australian Journal of Asian Law, 26(2), Article 5, 67-81. https://doi.org/10.3316/informit.T2025090200017991076799399
Nguyen, V. C., & Tran, T. H. (2017). Bình luận khoa học Bộ luật Dân sự năm 2015 [Scientific commentary on the 2015 Civil Code]. NXB Công an Nhân dân.
Practical Law. (2020). AA v Persons Unknown [2019] EWHC 3556 (Comm). Thomson Reuters. https://uk.practicallaw.thomsonreuters.com/D-104-6175?transitionType=Default&contextData=(sc.Default)&firstPage=true
Quốc hội. (2015). Bộ luật Dân sự (Số: 91/2015/QH13) [Civil Code]. https://vanban.chinhphu.vn/
Quốc hội. (2024). Luật Dữ liệu (Số: 60/2024/QH15) [Law on Data]. https://vanban.chinhphu.vn/
Quốc hội. (2025). Luật Công nghiệp công nghệ số (Số: 71/2025/QH15) [Digital Technology Industry Law]. https://vanban.chinhphu.vn/
Thủ tướng Chính phủ. (2017). Quyết định số 1255/QĐ-TTg phê duyệt Đề án hoàn thiện khung pháp lý để quản lý, xử lý đối với các loại tài sản ảo, tiền điện tử, tiền ảo [Decision No. 1255/QD-TTg approving the Scheme on completing the legal framework for management and handling of virtual assets, electronic money, and virtual currencies]. Cổng Thông tin điện tử Chính phủ. https://vanban.chinhphu.vn/default.aspx?docid=190832&pageid=27160
Thủ tướng Chính phủ. (2025). Quyết định số 232/QĐ-TTg phê duyệt Đề án thành lập và phát triển thị trường các-bon tại Việt Nam [Decision No. 232/QD-TTg approving the Scheme on the establishment and development of the carbon market in Vietnam]. Cổng Thông tin điện tử Chính phủ. https://vanban.chinhphu.vn/?docid=212592&pageid=27160
Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh. (2023). Bản án số 438/2023/HS-PT về tội cưỡng đoạt tài sản [Appellate Criminal Judgment No. 438/2023/HS-PT on the crime of property extortion]. https://thuvienphapluat.vn/banan/ban-an/ban-an-ve-toi-cuong-doat-tai-san-so-4382023hspt-320578
Tòa án nhân dân huyện Đan Phượng, Thành phố Hà Nội. (2023). Bản án hình sự sơ thẩm số 136/2023/HS-ST [First-instance Criminal Judgment No. 136/2023/HS-ST]. https://static3.luatvietnam.vn/uploaded/LawJudgs/docs/2024/03/13/ban-an-176-2024-hs-pt-232507.pdf
Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ. (2025). Bản án hình sự phúc thẩm số 46/2025/HS-PT [Appellate Criminal Judgment No. 46/2025/HS-PT]. https://congbobanan.toaan.gov.vn/5ta1871967t1cvn/Ban_an_Khang_Hoang_ma_hoa_1.pdf
UNIDROIT. (2023). Digital assets and private law: Principles. https://www.unidroit.org
Tải xuống
Ngày nộp: 24-12-2025Ngày duyệt đăng: 17-04-2026Ngày xuất bản: 06-05-2026Thống kê truy cập
Trang tóm tắt: 106 PDF: 158Cách trích dẫn
Nguyễn, M. Đức. (2026). Đối vật hóa tài sản mã hóa: Khung phân loại và gợi ý áp dụng Bộ luật Dân sự . TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC MỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH - KHOA HỌC XÃ HỘI, 21(2), 58–70. https://doi.org/10.46223/HCMCOUJS.soci.vi.21.2.5184.2026Tải xuống trích dẫnGiấy phép
Bản quyền (c) 2026 Nguyễn Minh Đức
Tác phẩm này được cấp phép theo Giấy phép quốc tế Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 .