Chính sách, pháp luật về khai thác thủy sản trên biển Việt Nam dưới góc độ an ninh phi truyền thống
Các tác giả
-
Bùi Minh Thanh
thanhbm.nsms@hsb.edu.vn
Trường Quản trị & Kinh doanh, Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội, Việt Namhttps://orcid.org/0009-0009-8884-0592
DOI:
10.46223/HCMCOUJS.soci.vi.21.2.5151.2026Từ khóa:
an ninh phi truyền thống; khai thác thủy sản; IUU; nguy cơ đe dọa; trên biển Việt NamTóm tắt
Bài báo thống nhất những nhận thức quan trọng và nhận diện các nguy cơ đe dọa đến An Ninh Phi Truyền Thống (ANPTT) về khai thác thủy sản trên biển; phân tích hệ thống chính sách, pháp luật của Việt Nam liên quan đến khai thác thủy sản trên biển dưới góc độ ANPTT; đánh giá hiệu lực, hiệu quả trong bối cảnh Việt Nam thực thi các cam kết quốc tế như UNCLOS 1982, FAO CCRFCC và chống khai thác IUU. Trong bài viết, tác giả có sử dụng các phương pháp nghiên cứu như phương pháp phân tích, phương pháp so sánh và phương pháp định tính để làm rõ các vấn đề pháp lý liên quan đến khai thác thủy hải sản trên biển dưới góc độ an ninh phi truyền thống. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất định hướng hoàn thiện khung pháp lý, tăng cường quản trị đại dương và đảm bảo an ninh kinh tế biển bền vững dưới góc độ ANPTT.
Tải xuống
Dữ liệu tải xuống chưa có sẵn.Tài liệu tham khảo
Allison, E. H., Allison, E. H., Perry, A. L., Badjeck, M.-C., Adger, W. N., Brown, K., Conway, B. M., Halls, A. S., Pilling, G. M., Reynolds, J. D., Roberts, N. L., & Dulvy, N. K. (2009). Vulnerability of national economies to the impacts of climate change on fisheries. Fish and Fisheries, 10(2), 173-196.
Ban Bí thư Trung ương Đảng. (2024). Chỉ thị số 32-CT/TW, ngày 10/4/2024 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác chống khai thác thuỷ sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định và phát triển bền vững ngành thuỷ sản [Directive No. 32-CT/TW dated April 10, 2024, of the Secretariat on strengthening the Party’s leadership in the fight against illegal, unreported, and unregulated (IUU) fishing and the sustainable development of the fisheries sector]. https://tulieuvankien.dangcongsan.vn/he-thong-van-ban/van-ban-cua-dang/chi-thi-so-32-cttw-ngay-1042024-cua-ban-bi-thu-ve-tang-cuong-su-lanh-dao-cua-dang-doi-voi-cong-tac-chong-khai-thac-10344
Ban Chấp hành Trung ương Đảng. (2018). Nghị quyết số 36-NQ/TW (2018), ngày 22/10/2018 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII, về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 [Resolution No. 36-NQ/TW dated October 22, 2018, of the 12th Central Committee on the Strategy for sustainable development of Vietnam’s marine economy to 2030, with a vision to 2045]. https://tulieuvankien.dangcongsan.vn/van-kien-tu-lieu-ve-dang/hoi-nghi-bch-trung-uong/khoa-xii/nghi-quyet-so-36-nqtw-ngay-22102018-hoi-nghi-lan-thu-tam-ban-chap-hanh-trung-uong-dang-khoa-xii-ve-chien-luoc-phat-trien-ben-3453
Bộ Khoa học và công nghệ. (2021). Ô nhiễm môi trường đang làm mất dần nguồn tài nguyên biển [Environmental pollution is gradually depleting marine resources]. https://mst.gov.vn/o-nhiem-moi-truong-dang-lam-mat-dan-nguon-tai-nguyen-bien-197149898.htm#:~:text=S%E1%BB%B1%20suy%20gi%E1%BA%A3m%20tr%E1%BA%A7m%20tr%E1%BB%8Dng%20di%E1%BB%87n%20t%C3%ADch,bi%E1%BB%87t%20m%E1%BA%A5t%20b%C3%A3i%20sinh%20s%E1%BA%A3n%20v%C3%A0%20n%C6%A1i
Bondaroff, T. P., van der Werf, W., & Reitano, T. (2015). The illegal fishing and organized crime nexus: Illegal fishing as a transnational organized crime. The Global Initiative Against Transnational Organized Crime.
Buzan, B., Wæver, O., & de Wilde, J. (1998). Security: A new framework for analysis. https://doi.org/10.2307/2627187
Caballero-Anthony, M. (2016). An introduction to non-traditional security studies: A transnational approach. SAGE Publications. https://sk.sagepub.com/book/edvol/an-introduction-to-non-traditional-security-studies/toc#
Chính phủ. (2019a). Nghị định 26/2019/NĐ-CP về quản lý hoạt động khai thác thủy sản, ban hành ngày 08/3/2019, hướng dẫn chi tiết Luật Thủy sản 2017 [Decree No. 26/2019/ND-CP on detailing a number of articles and measures for implementation of the Law on Fisheries, promulgated on March 8, 2019, providing detailed guidelines for the 2017 Law on Fisheries]. https://vanban.chinhphu.vn/default.aspx?pageid=27160&docid=196438
Chính phủ. (2019b). Nghị định số 42/2019/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản, đặc biệt liên quan đến chống khai thác IUU, có hiệu lực từ 05/7/2019; sửa đổi bởi Nghị định số 26/2023/NĐ-CP [Decree No. 42/2019/ND-CP of the Government on providing sanctions against administrative violations in the field of fisheries, particularly concerning the prevention of IUU fishing, effective from July 5, 2019; amended by Decree No. 26/2023/ND-CP]. https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Vi-pham-hanh-chinh/Nghi-dinh-42-2019-ND-CP-xu-phat-vi-pham-hanh-chinh-trong-linh-vuc-thuy-san-367439.aspx
European Commission. (2008). IUU Fishing Regulation (EC) No 1005/2008. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:02008R1005-20110309
European Parliament Research Service. (2018). Illegal, unreported and unregulated fishing. https://www.europarl.europa.eu/thinktank/en/document/EPRS_BRI(2018)625181
Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO). (1995). Code of conduct for responsible fisheries. https://openknowledge.fao.org/handle/20.500.14283/v9870e
Hệ thống Liên hợp quốc tại Việt Nam (2022). Báo cáo đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đến cộng đồng ngư dân ven biển Việt Nam [Assessment of Climate Change Impacts on Coastal Fishing Communities in Vietnam].
Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). (2019). Special report on the ocean and cryosphere in a changing climate. https://www.ipcc.ch/srocc/
Nguyen, C. H. (2020). Quản trị biển và đại dương: Cách tiếp cận mới cho Việt Nam [Sea and ocean governance: A new approach for Vietnam]. NXB Khoa học tự nhiên và Công nghệ.
Nguyen, H. D. (2024). 28 tỉnh, thành phố ven biển đóng góp 50% GDP cả nước [The 28 coastal provinces and cities contribute 50% of the country’s GDP]. https://ttdn.vn/bien-gioi-bien-dao/28-tinh-thanh-pho-ven-bien-dong-gop-50-gdp-ca-nuoc-106531#:~:text=Giai%20% C4%91o%E1%BA%A1n%202011%2D2022%2C%20c%C3%A1c%20ng%C3%A0nh%20kinh%20t%E1%BA%BF,c%E1%BB%A7a%2028%20t%E1%BB%89nh%2C%20th%C3%A0nh%20ph%E1%BB%91%20ven%20bi%E1%BB%83n
Quốc hội. (2012). Luật Biển Việt Nam 2012, (Luật số 18/2012/QH13), được Quốc hội thông qua ngày 21/6/2012, có hiệu lực từ 01/01/2013 [The Law of the Sea of Vietnam 2012 (Law No. 18/2012/QH13), passed by the National Assembly on June 21, 2012, and effective from January 1, 2013]. https://vanban.chinhphu.vn/default.aspx?pageid=27160&docid=163056
Quốc hội. (2015). Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo của Việt Nam 2015 (Luật số 82/2015/QH13), có hiệu lực từ ngày 01/7/2016 [Law on Marine Resources and Environment of Vietnam 2015 (Law No. 82/2015/QH13), effective from July 1, 2016]. https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Tai-nguyen-Moi-truong/Luat-tai-nguyen-moi-truong-bien-va-hai-dao-2015-282375.aspx
Quốc hội. (2017). Luật Thủy sản 2017, (Luật số 18/2017/QH14), được Quốc hội thông qua ngày 21/11/2017, có hiệu lực từ 01/01/2019 [The Law on Fisheries 2017 (Law No. 18/2017/QH14), passed by the National Assembly on November 21, 2017, and effective from January 1, 2019]. https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Tai-nguyen-Moi-truong/Luat-Thuy-san-338490.aspx
Ta, N. T., & Nguyen, C. H. (2015). An ninh phi truyền thống và những vấn đề đặt ra đối với Việt Nam hiện nay [Non-traditional security and issues posed for Vietnam today]. NXB Chính trị quốc gia Sự thật.
Tsamenyi, M., & Hanich, Q. (2012). Fisheries management in the post-UNCLOS era: Difficulties for developing states. Marine Policy.
United Nations Development Programme (UNDP). (1994). Human development report 1994. https://hdr.undp.org/content/human-development-report-1994
Tải xuống
Ngày nộp: 17-12-2025Ngày duyệt đăng: 17-04-2026Ngày xuất bản: 06-05-2026Thống kê truy cập
Trang tóm tắt: 35 PDF: 49Cách trích dẫn
Bùi, M. T. (2026). Chính sách, pháp luật về khai thác thủy sản trên biển Việt Nam dưới góc độ an ninh phi truyền thống. TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC MỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH - KHOA HỌC XÃ HỘI, 21(2), 7–18. https://doi.org/10.46223/HCMCOUJS.soci.vi.21.2.5151.2026Tải xuống trích dẫnGiấy phép
Bản quyền (c) 2026 Bùi Minh Thanh
Tác phẩm này được cấp phép theo Giấy phép quốc tế Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 .