Phân tích kết cấu ngữ nghĩa của phương vị từ “trên” (Trên cơ sở tiểu thuyết Mãi không nhắm mắt của Hải Nham)

Các tác giả

DOI:

10.46223/HCMCOUJS.soci.vi.20.2.3687.2025

Từ khóa:

kết cấu ngữ nghĩa; phân tích; phương vị từ; “trên”; tiếng Việt

Tóm tắt

Phương vị từ biểu thị phương hướng và vị trí. Từ “trên” là một trong số phương vị từ của tiếng Việt. Trên cơ sở nguồn ngữ liệu là tiểu thuyết Mãi không nhắm mắt của tác giả Hải Nham, bài viết phân tích kết cấu ngữ nghĩa của phương vị từ “trên” từ góc độ ngôn ngữ học tri nhận, xác định loại nghĩa phổ biến. Kết quả cho thấy, phương vị từ này có nghĩa không gian, xuất hiện với các vật mốc là loại không gian “điểm”, “đường”, “mặt” và “khối”, trong đó phổ biến nhất là vật mốc có loại không gian “mặt”, rất ít sử dụng với vật mốc là loại không gian “điểm”; phương vị từ này cũng có nghĩa phi không gian, với 10 loại ẩn dụ (phạm vi, phương diện góc độ, cơ quan tổ chức, cơ thể người hoặc bộ phận cơ thể người, nguồn thông tin hoặc phương tiện truyền tải thông tin, tầng thứ đẳng cấp, vai trò, cơ sở, thời gian, số lượng), trong đó phổ biến nhất là ẩn dụ phạm vi, ít sử dụng nhất là ẩn dụ thời gian và ẩn dụ cơ quan tổ chức.

Tải xuống

Dữ liệu tải xuống chưa có sẵn.

Tài liệu tham khảo

Chu, T. B. (2002). Standard Vietnamese dictionary. Ho Chi Minh City Publishing House.

Clark, H. H. (1973). Space, time, semantics, and the child. In T. E. Moore (Ed.), Cognitive development and the acquisition of language (pp. 27-63). Academic Press.

Do, T. (2007). A dictionary of Vietnamese function words. Vietnam Education Publishing House.

Hai Nham (2009). Mai khong nham mat [Never close your eyes]. Van hoa Sai Gon Publishing House.

Hoang Phe (2016). Vietnamese dictionary. Hong Duc Publishing House.

Tải xuống

Ngày nộp: 23-08-2024
Ngày duyệt đăng: 20-12-2024
Ngày xuất bản: 13-01-2025

Thống kê

Trang tóm tắt: 618
PDF: 287
FWCI: ---
Crossref
Scopus
Google Scholar
Europe PMC

Cách trích dẫn

Lưu, V. H. (2025). Phân tích kết cấu ngữ nghĩa của phương vị từ “trên” (Trên cơ sở tiểu thuyết Mãi không nhắm mắt của Hải Nham). Tạp Chí Khoa học Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh - Khoa học Xã hội, 20(2), 58–69. https://doi.org/10.46223/HCMCOUJS.soci.vi.20.2.3687.2025

Giấy phép

Bản quyền (c) 2025 Lưu Hớn Vũ

Giấy phép Creative Commons

Tác phẩm này được cấp phép theo Giấy phép quốc tế Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 .

Các bài báo tương tự

Bạn cũng có thể bắt đầu một tìm kiếm tương tự nâng cao cho bài báo này.