Nghiên cứu và ứng dụng biện pháp sinh học để quản lý sâu bệnh hại cây trồng ở Đại học Cần Thơ trong thời gian gần đây

Các tác giả

  • Nguyễn Văn Huỳnh
    Khoa Nông nghiệp & Sinh học Ứng dụng, Đại học Cần Thơ., VN

Từ khóa:

Biện pháp sinh học; Đồng bằng sông Cửu Long; Đại học Cần Thơ; pẻomone giới tính; kích kháng; Nilaparvata lugens; Metarhizium anisopliae; Sporothrix sp

Tóm tắt

Nhằm giảm thiểu việc sử dụng thuốc trừ sâu để thực hiện sản xuất nông nghiệp bền vững và bảo vệ môi trường, nhiều biện pháp sinh học đã được nghiên cứu và ứng dụng trong thời gian gần đây để quản lý sâu bệnh gây hại cây trồng chính như lúa, cây ăn trái và rau màu ở vùng đồng bằng sông Cửu Long. Đối với lúa, có các biện pháp để (1) quản lý tổng hợp rầy nâu (Nilaparvata lugens) như gieo sạ đồng loạt né rầy, áp dụng kỹ thuật canh tác “3 giảm, 3 tăng”, sản xuất và sử dụng nấm xanh (Metarhizium anisopliae) ngay tại đồng ruộng, và áp dụng công nghệ sinh thái để trồng hoa trên bờ ruộng nhằm thu hút thiên địch, và (2) kích kháng bệnh cháy lá (Pyricularia oryzae) bằng cách dùng tác nhân sinh học (nấm Sporothrix sp.) để xử lý hạt giống lúa. Đối với cây ăn trái có các loài sâu hại khó trị như sâu đục vỏ trái bưởi (Prays sp.) và sâu đục trái sầu riêng (Conogethes punctiferalis), pheromone giới tính của chúng đã được phân tích xác định và tổng hợp để làm bẫy bắt con đực hoặc khuấy rối khả năng bắt cặp nhằm làm giảm mật số và gây hại. Đối với cây rau màu, vi rút SpltNPV đã được nghiên cứu để xã hội hóa cho việc quản lý sâu ăn tạp (Spodoptera litura), và phối hợp giữa sex pheromone và nấm xanh để trị sùng khoai lang (Cylas formicarius). Abstract In order to minimize the insecticide application for achieving the sustainable agricultural production and environmental protection, many biological methods were studied and applied in recent years for the integrated management of insect pests and diseases on major crop plants such as rice, orchards and vegetables in the Mekong Delta. For rice pests, there were methods in (1) integrated management of the brown planthopper (BPH), Nilaparvata lugens, including the synchronous seeding for BPH avoidance, application of “Three reductions – Three gains” principle in cultivation practices, production and application of Metarhizium anisopliae products at farmers’ fields and application of ecological engineering for planting flowers on the rice fields’ bunds for attraction of natural enemies, and (2) inducing resistance to the rice blast disease (Pyricularia oryzae) by using the biological factor (the fungus Sporothrix sp.) for seed treatment. For orchards, to the insect pests uneasy for pesticide spraying, such as the citrus rind borer (Prays sp.) and durian fruit borer (Conogethes punctiferalis), their sex pheromones were identified and synthesized for baiting the male moths or disturbing their mating behaviors in order to reduce their density and damage. For vegetables, SpltNPV virus were studied and then “socialized” for production at farmers’ fields for controlling the armyworm (Spodoptera litura), and integration of the sex pheromone and Ma products for controlling the sweet potato borer (Cylas formicarius).

Tải xuống

Dữ liệu tải xuống chưa có sẵn.

Tài liệu tham khảo

Ân, L. K. 2009. Nghiên cứu và ứng dụng pheromone giới tính sâu đục vỏ trái bưởi Prays sp. tại tỉnh Vĩnh Long. Luận án Thạc sĩ ngành Bảo vệ thực vật, Trường Đại học Cần Thơ. 68 tr.

Chiến, H. V., L. P. Lân, N. V. Huỳnh và N. H. Lam. 2010. Hiệu quả của mô hình “Cộng đồng quản lý rầy nâu, Nilaparvata lugens (Stal), hại lúa bằng cách trồng hoa trên bờ ruộng để thu hút thiên địch”. Kỷ yếu hội nghị khoa học “Phát triển Nông nghiệp Bền vững Thích ứng với Biến đổi Khí hậu”, Đại học Cần Thơ, 26.11. 2010, Nxb. Nông nghiệp tp Hồ Chí Minh, tr. 552-566.

Claridge, M.F, J.C. Morgan, A. E. Steenkiste, M. Iman và D. Dama-yanti. 1999. Seasonal patterns of egg parasitism and natural biological control of rice brown planthopper in Indonesia. Agricultural and Forest Entomology 1: 297-304.

Cua, H.Q., T.T. Phuong, N. Tho, T.V.. Hai, T. T. Xuan, B. X. Hung, D. T. Cuc and T. T. Binh 2010. Rearing Metarhizium anisopliae fungi at household level for management of brown planthoppers in rice fields. Proceedings of International Rice Research Conference, Ha Noi, 28-30.10.2010.

Hai, T.V., P. K. Son, T. T. Xuan and N. V. Hai. 2006. Efficacy of some entomopathogenic fungi against army worms and aphids on vegetables under laboratory condition. Proceedings of Seminars on Biological Control, College of Agriculture & Applied Biology, Can Tho University. 14.8.2006.

Tải xuống

Ngày nộp: 20-10-2020
Ngày duyệt đăng: 20-10-2020
Ngày xuất bản: 23-04-2011

Thống kê truy cập

Trang tóm tắt: 1614
PDF: 414

Cách trích dẫn

Huỳnh, N. V. (2011). Nghiên cứu và ứng dụng biện pháp sinh học để quản lý sâu bệnh hại cây trồng ở Đại học Cần Thơ trong thời gian gần đây. TẠP CHÍ KHOA HỌC ĐẠI HỌC MỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH - KHOA HỌC XÃ HỘI, 6(2), 27–36. Truy vấn từ https://journalofscience.ou.edu.vn/index.php/soci-vi/article/view/1204