Ý định người dân tham gia phát triển du lịch biển tại tỉnh Bình Thuận: Mở rộng lý thuyết hành vi có kế hoạch (TPB)
Các tác giả
-
Trương Thị Thu Lành
ttt.lanh@ufm.edu.vn
Trường Du lịch, Đại học Huế, Thành phố Huế
Trường Đại học Tài Chính - Marketing, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Namhttps://orcid.org/0009-0006-8675-8868- Lê Chí Công
Trường Đại học Nha Trang, Khánh Hòa, Việt Namhttps://orcid.org/0000-0003-4487-3340- Hồ Thị Hương Lan
Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế, Thành phố Huế, Việt Namhttps://orcid.org/0000-0003-4319-4637DOI:
10.46223/HCMCOUJS.econ.vi.21.8.5210.2026Từ khóa:
Bình Thuận; lý thuyết hành vi có kế hoạch (TPB); người dân địa phương; phát triển du lịch biển; PLS-SEM; ý định tham giaPhân loại JEL:
Z30; Z32; Z33Tóm tắt
Dựa trên lý thuyết hành vi có kế hoạch (TPB), nghiên cứu nhằm mục đích kiểm định tác động của nhận thức về tác động tích cực của du lịch về kinh tế (PEC), ảnh hưởng xã hội (SN), nhận thức kiểm soát hành vi (PBC) đến thái độ đối với việc tham gia phát triển du lịch biển (ATT); ATT đến ý định tham gia phát triển du lịch biển (IP) và vai trò trung gian của ATT giữa SN, PBC và IP. Dữ liệu thu thập từ 200 người dân đang sinh sống tại khu vực ven biển tỉnh Bình Thuận thông qua bản hỏi với thang đo Likert 7 mức độ, chọn mẫu thuận tiện từ tháng 02 - 4/2025. Dữ liệu được phân tích bằng phương pháp PLS-SEM với kỹ thuật bootstrapping 5,000 mẫu. Kết quả cho thấy PEC là yếu tố tác động mạnh nhất đến ATT, PBC giải thích IP nhiều nhất. Vai trò trung gian được đề xuất nhưng chỉ được ủng hộ một phần, chủ yếu đối với PBC → ATT → IP. Mô hình đạt mức độ giải thích khá cao đối với ATT (64.9%) và IP (63.7%). Những phát hiện này khẳng định việc tích hợp PEC vào khuôn khổ TPB là phù hợp và có giá trị trong giải thích ý định người dân tham gia phát triển du lịch biển, đồng thời gợi ý các hàm ý chính sách nâng cao PEC, ATT, PBC và SN phù hợp với bối cảnh nghiên cứu.
Tải xuống
Dữ liệu tải xuống chưa có sẵn.Tài liệu tham khảo
Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179-211. https://doi.org/10.1016/0749-5978(91)90020-T
Aref, F., Redzuan, M. R., & Gill, S. S. (2009). Community perceptions toward economic and environmental impacts of tourism on local communities. Asian Social Science, 5(7), 130-137.
Barat, J. U. B. (2023). Engaging the local communities in developing cultural tourism projects in the Southern Tanzania Tourist Circuit: An exploratory study. African Journal of Hospitality, Tourism and Leisure, 12(1), 208-225.
Basile, G., Tani, M., Sciarelli, M., & Ferri, M. A. (2021). Community participation as a driver of sustainable tourism. The case of an Italian village: Marettimo Island. Sinergie Italian Journal of Management, 39(1), 81-102. https://doi.org/10.7433/s114.2021.06
Budhiasa, S., Wakarmamu, T., & Firman, A. (2017). Community participation as agent for sustainable tourism: A structural model of tourism development at Bali Province, Indonesia. International Journal of Economic Research, 14(2), 73-83.
Cục Thống kê Bình Thuận. (2025). Estimated results of socio-economic development indicators for 2024.
Erul, E., Uslu, A., Cinar, K., & Woosnam, K. M. (2023). Using a value-attitude-behaviour model to test residents’ pro-tourism behaviour and involvement in tourism amidst the Covid-19 pandemic. Current Issues in Tourism, 26(19), 3111-3124. https://doi.org/10.1080/13683500.2022.2153013
Erul, E., & Woosnam, K. M. (2022). Explaining residents’ behavioral support for tourism through two theoretical frameworks. Journal of Travel Research, 61(2), 362-377. https://doi.org/10.1177/0047287520987619
Erul, E., Woosnam, K. M., & McIntosh, W. A. (2020). Considering emotional solidarity and the theory of planned behavior in explaining behavioral intentions to support tourism development. Journal of Sustainable Tourism, 28(8), 1158-1173. https://doi.org/10.1080/09669582.2020.1726935
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2019). Multivariate data analysis (8th ed.). Cengage Learning EMEA.
Hair, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2022). A primer on Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM) (3rd ed.). SAGE Publications.
Han, S., Ramkissoon, H., You, E., & Kim, M. J. (2023). Support of residents for sustainable tourism development in nature-based destinations: Applying theories of social exchange and bottom-up spillover. Journal of Outdoor Recreation and Tourism, 43, Article 100643. https://doi.org/10.1016/j.jort.2023.100643
Hsu, C.-Y., Chen, M.-Y., & Yang, S.-C. (2019). Residents’ attitudes toward support for island sustainable tourism. Sustainability, 11(18), Article 5051. https://doi.org/10.3390/su11185051
Jia, L., Wei, J., & Wang, Z. (2022). The intention of community participation in the Qilian Mountain National Park policy pilot. Land, 11(2), Article 170. https://doi.org/10.3390/land11020170
Karim, K. M., & Sakdan, M. F. A. (2019). Relationship between community involvement and development impact: A case of tourism island in Malaysia. International Journal of Innovative Technology and Exploring Engineering, 8(7S2), 394-400.
Kim, Y., Yun, S., & Lee, J. (2014). Can companies induce sustainable consumption? The impact of knowledge and social embeddedness on airline sustainability programs in the US. Sustainability,6(6), 3338-3356. https://doi.org/10.3390/su6063338
Kock, N. (2015). Common method bias in PLS-SEM: A full collinearity assessment approach. International Journal of e-Collaboration, 11(4), 1-10. https://doi.org/10.4018/ijec.2015100101
Kunasekaran, P., Gill, S. S., Ramachandran, S., Shuib, A., Baum, T., & Afandi, S. H. M. (2017). Measuring sustainable indigenous tourism indicators: A case of Mah Meri ethnic group in Carey Island, Malaysia. Sustainability, 9(7), 1256. https://doi.org/10.3390/su9071256
Le, C. C., & Doan, N. K. T. (2020). Analyzing the factors affecting local communities’ behavioral intentions to participate in sustainable coastal development programs in the south central coastal region of Vietnam. Journal of International Economics and Management, 113.
Le, C. C., Doan, N. K. T., Nguyen, V. N., Nguyen, T. H. T., Huynh, T. N. D., Huynh, C. D. (2018). The impact of local communities on sustainable coastal tourism development: A case study of Vietnam’s south-central coastal provinces. Labor Publishing House.
Lee, T. H., & Jan, F.-H. (2018). Ecotourism behavior of nature-based tourists: An integrative framework. Journal of Travel Research, 57(6), 792-810.
Li, J., & Nakatsuka, M. (2020). Residents’ awareness of inbound tourism in rural community in Japan: Case study on Tambasasayama City, Hyogo Prefecture. Social Sciences & Humanities, 28(3), 1891-1907.
Nguyen, M. H., & Vu, H. T. (2021). Data analysis using the PLS-SEM model. Ho Chi Minh City Economic Publishing House.
Nguyen, T., & Hieu Giang. (2025). South central coast: Coastal tourism lacks appeal. Gia Lai online.
Nian, S., Zhang, J., Zhang, H., Zhang, J., Li, D., Wu, K., Chen, X., & Yang, L. (2019). Two sides of a coin: A crisis response perspective on tourist community participation in a post-disaster environment. International Journal of Environmental Research and Public Health, 16(12), Article 2073. https://doi.org/10.3390/ijerph16122073
Panwanitdumrong, K., & Chen, C.-L. (2021). Investigating factors influencing tourists' environmentally responsible behavior with extended theory of planned behavior for coastal tourism in Thailand. Marine Pollution Bulletin, 169, Article 112507. https://doi.org/10.1016/j.marpolbul.2021.112507
Pongponrat, K., & Pongquan, S. (2007). Community participation in a local tourism planning process: A case study of Nathon community on Samui Island, Thailand. Asia-Pacific Journal of Rural Development, 17(2), 27-46. https://doi.org/10.1177/1018529120070202
Quintal, V. A., Lee, J. A., & Soutar, G. N. (2010). Risk, uncertainty and the theory of planned behavior: A tourism example. Tourism Management, 31(6), 797-805. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2009.08.006
Shen, K., & Shen, H. (2021). Chinese traditional village residents’ behavioural intention to support tourism: An extended model of the theory of planned behaviour. Tourism Review, 76(2), 439-459. https://doi.org/10.1108/TR-11-2019-0451
Sutawa, G. K. (2012). Issues on Bali tourism development and community empowerment to support sustainable tourism development. Procedia Economics and Finance, 4, 413-422. https://doi.org/10.1016/S2212-5671(12)00356-5
Teng, J., Li, J., Yuan, L., Zhao, J., & Wang, X. (2024). The attitudes of Xizang residents toward tourism development based on structural equation modeling. Sustainability, 16(24), 2071-1050.
Wang, Q., Liao, Y. E., & Gao, J. (2022). Rural residents’ intention to participate in pro-poor tourism in Southern Xinjiang: A theory of planned behavior perspective. Sustainability, 14(14), Article 8653. https://doi.org/10.3390/su14148653
Wong, A. K. F., Wu, H., & Kim, S. (2022). Residents’ perceptions of tourism influence and intention to support tourism development: Application of the theory of planned behavior. Journal of China Tourism Research, 18(4), 710-734. https://doi.org/10.1080/19388160.2021.1964668
Wu, S.-T., & Chen, Y.-S. (2018). Local intentions to participate in ecotourism development in Taiwan’s Atayal communities. Journal of Tourism and Cultural Change, 16(1), 75-96. https://doi.org/10.1080/14766825.2016.1253705
Yen, I.-Y., & Kerstetter, D. (2008). Residents’ view of expected tourism impact, attitude, and behavioral intention. Tourism Analysis, 13(5-6), 545-564. https://doi.org/10.3727/108354208788160531
Tải xuống
Ngày nộp: 30-12-2025Ngày duyệt đăng: 12-03-2026Ngày xuất bản: 17-06-2026Thống kê
Trang tóm tắt: 192 PDF: 155
FWCI: ---Cách trích dẫn
Trương, T. T. L., Lê, C. C., & Hồ, T. H. L. (2026). Ý định người dân tham gia phát triển du lịch biển tại tỉnh Bình Thuận: Mở rộng lý thuyết hành vi có kế hoạch (TPB). Tạp Chí Khoa học Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh - Kinh Tế Và Quản trị Kinh Doanh, 21(8), 88–103. https://doi.org/10.46223/HCMCOUJS.econ.vi.21.8.5210.2026Tải xuống trích dẫnGiấy phép
Bản quyền (c) 2026 Trương Thị Thu Lành; Lê Chí Công; Hồ Thị Hương Lan
Tác phẩm này được cấp phép theo Giấy phép quốc tế Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 .
Các bài báo tương tự
- Trương Thị Thu Lành, Lê Chí Công, Hồ Thị Hương Lan, Ảnh hưởng của nhận thức về tác động tích cực của du lịch đến ý định tham gia du lịch biển của cộng đồng địa phương tỉnh Bình Thuận: Vai trò của thái độ , Tạp chí Khoa học Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh - Kinh tế và Quản trị kinh doanh: 20(10)2025
- Nguyễn Thanh Nhàn, Ý định tham dự và ý định tuyên truyền miệng trong tiếp xúc cử tri: Khung lý thuyết hành vi hoạch định , Tạp chí Khoa học Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh - Kinh tế và Quản trị kinh doanh: 20(1)2025
- Đinh Văn Hoàng, Trần Thái Hưng, Đoàn Nguyễn Dũng, Nguyễn Thị Phương Thảo, Nguyễn Minh Phương, Ảnh hưởng của giá trị chức năng, giá trị quan hệ và giá trị cảm xúc trong việc thúc đẩy hành vi mua sắm xanh: Vai trò trung gian của động lực nội tại xanh , Tạp chí Khoa học Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh - Kinh tế và Quản trị kinh doanh: 20(10)2025
- Nguyễn Hoàng Sinh, Nguyễn Minh Hiền, Sự chứng thực của người nổi tiếng tác động lên thái độ và ý định mua hàng của người tiêu dùng: Vai trò trung gian của tương tác xã hội , Tạp chí Khoa học Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh - Kinh tế và Quản trị kinh doanh: 18 (1) 2023
- Nguyễn Văn Bổn, Lê Đặng Tuyết Nhi, Nguyễn Thị Thiên Hương, Trần Ngọc Thanh Mai, Ngô Nguyễn Nhật Duy, Võ Trà Giang, Ảnh hưởng của lạm phát lên bất bình đẳng thu nhập ở các quốc gia đang phát triển: Bằng chứng thực nghiệm , Tạp chí Khoa học Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh - Kinh tế và Quản trị kinh doanh: 19(3)2024
- Phan Thị Kim Trâm, Mã Văn Khôi, Nguyễn Huỳnh Cẩm Tú, Dương Phan Hiệp My, Các yếu tố ảnh hưởng đến ý định sử dụng tàu điện ngầm: Nghiên cứu tại Thành phố Hồ Chí Minh , Tạp chí Khoa học Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh - Kinh tế và Quản trị kinh doanh: 20(11)2025
- Phạm Đình Hân, Lê Thị Diệu Huyên, Vũ Quốc Quý, Áp dụng mở rộng lý thuyết hành vi có kế hoạch để dự đoán ý định mua căn hộ chung cư của người tiêu dùng , Tạp chí Khoa học Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh - Kinh tế và Quản trị kinh doanh: 19(8)2024
- Phạm Ngọc Hương Quỳnh, Nguyễn Văn Phương, Yếu tố tác động đến quyết định mua nhà chung cư của người dân ngoại tỉnh đến sống và làm việc tại Hà Nội , Tạp chí Khoa học Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh - Kinh tế và Quản trị kinh doanh: 19(9)2024
- Võ Thị Ngọc Liên, Phạm Ngọc Thúy, Các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi đổi mới của hướng dẫn viên du lịch lữ hành , Tạp chí Khoa học Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh - Kinh tế và Quản trị kinh doanh: 11 (1) 2016
- Nguyễn Hải Quang, Nguyễn Thị Hải Anh, Mô hình tích hợp dự đoán ý định quay lại điểm thăm quan của khách du lịch: Một nghiên cứu thực nghiệm tại Thành phố Hồ Chí Minh , Tạp chí Khoa học Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh - Kinh tế và Quản trị kinh doanh: 20(8)2025
Bạn cũng có thể bắt đầu một tìm kiếm tương tự nâng cao cho bài báo này.
- Lê Chí Công